Maisäß in Bartholomäberg | © Montafon Tourismus GmbH Schruns, Daniel Zangerl

Het maisäß landschap in Montafon

“A Stückli heile Welt” (een wereldje waar alles in orde is)



Op de maisäß is het verleden tastbaar

Voor veel inwoners van Montafon is de maisäß een magische plek om te pauzeren, herinneren en ontspannen. Het maisäß landschap en de daarmee verbonden manier van leven wordt ook vandaag de dag nog geleefd door de mensen en het landschap in het dal Montafon.

Maisäß Montiel mit Blick auf Gweil und Reutehorn | © Montafon Tourismus GmbH Schruns, Andreas Haller

Wat is een maisäß?

In Montafon werd oorspronkelijk landbouwgrond die circa 1.200 tot 1.600 meter boven de zeespiegel lag een maisäß genoemd. Door de ligging op een beboste helling was deze grond onbruikbaar voor de akkerbouw en werd ze ontgonnen. Deze “ontgonnen percelen” konden dan door de veehouderij worden gebruikt als tussenfase tussen de boerderij in het dal en de alm boven de boomgrens. De drie fasen landbouw die daarbij ontstond, vormde eeuwenlang het cultuurlandschap en het leven van de boerenbevolking. En tegenwoordig nog het leven van Oswald Ganahl. Hij bedrijft in Bartholomäberg in Montafon met zijn gezin drie fasen landbouw volgens het oude voorbeeld. “Wij willen de traditie in ere houden. Hoewel het veel meer werk is, is dat belangrijk voor ons”, vertelt hij trots.

Wat is drie fasen landbouw?

Bij deze bijzondere vorm van landbouw in de bergen wordt de hele vegetatie van het leefgebied in een jaarlijkse cyclus gebruikt. In het voorjaar trekt het gezin met het vee van de boerderij in het dal voor circa vier weken naar het middelste gebied, de maisäß. Hiervoor zorgen in het bedrijf van Oswald Ganahl zijn ouders. “Bij ons in het bedrijf helpen drie generaties mee. Zonder deze samenwerking zou het allang niet meer mogelijk zijn om deze vorm van landbouw te bedrijven”, legt hij uit. Als op de maisäß het voedsel op raakt, gaat het vee onder toezicht van een herder in de zomer naar de alm. Met het aanbreken van de herfst volgt deze halve nomadentocht in omgekeerde volgorde weer terug naar de maisäß en uiteindelijk het dal in naar de eigen boerderij, waar de winter wordt doorgebracht. “Doordat wij het voedsel achterna gaan, kunnen we in het dal vroeger en vaker hooien. Dat maakt de bedrijfsvoering in de winter veel gemakkelijker”, omschrijft Oswald Ganahl een van de weinige voordelen die de drie fasen landbouw in deze tijd met zich meebrengt.

Maisäß Ganeu | © Vorarlberg Tourismus, Dietmar Denger

Hoe was het leven op een maisäß (hut op de berg) vroeger?

Het leven op de maisäß betekende vooral zwaar werk. Er werd gemaaid, gemolken, kaas gemaakt, uitgemest, bemest en gevoerd zonder hulp van machines. Elke grashalm was waardevol en het welzijn van het vee was belangrijker dan dat van de mens. De kleine huisjes boden amper voldoende plek voor alle bewoners. Comfort was er niet. “Zelfs in mijn jeugd zo'n 40 jaar geleden hadden we geen radio of tv. We moesten ons wassen met het ijskoude water uit de bak voor de maisäß”, vertelt Oswald Ganahl over vroeger. En toch waren de weken op de maisäß vooral bij jonge mensen heel geliefd. Mensen die het hebben meegemaakt, spreken van een break uit het dagelijkse leven. Het werk was minder zwaar dan thuis op de boerderij en er was meer tijd voor andere bezigheden. Gezellige avonden met de buren, herders en jagers zorgden voor een vrolijke afleiding van de afzondering. “We ontmoetten elkaar elke avond bij een andere buurman, de gemeenschap werd zodoende in stand gehouden. Het was daarboven een wereldje waar alles in orde was”, herinnert Oswald Ganahl zich.

Oswald Ganahl | © Montafon Tourismus GmbH, Schruns

“Wij willen de traditie in ere houden.”

Welke betekenis heeft het maisäß landschap voor de bewoners van Montafon?

Vele Montafoners voelen nu nog steeds een sterke emotionele band met de maisäß. Ze leerden van hun ouders en grootouders deze lief te hebben en te waarderen. Wie het grote geluk heeft zelf een maisäß te bezitten, vertroetelt deze als een heuse schat. “Telkens weer, als ik boven op de maisäß ben, herinner ik me de goede oude tijd en vergeet ik de stress beneden in het dal”“, zo beschrijft Oswald Ganahl de uitwerking die de maisäß op hem heeft. Voor de meeste Montafoners is de maisäß het verbindende element tussen het verleden van hun voorouders, hun manier van leven en werken, waarden en hun kennis over de natuur. Er heerst een diepe verbondenheid met dit cultuurlandschap en een grote wens om het te behouden.

Wat is er veranderd?

De betekenis van de maisäß landschappen veranderde met de structuurveranderingen na de Tweede Wereldoorlog. Door de druk steeds meer en efficiënter te produceren, liep het agrarisch gebruik sterk terug; dit maakte het gebruik van de maisäß overbodig als middelste fase van de landbouw. Tegenwoordig staat het gebruik voor vrije tijd en toerisme op de voorgrond. Een goede ontsluiting door verharde wegen en kabelbanen biedt het comfort dat vroeger was voorbehouden voor de bewoners in het dal. Liefdevol gerestaureerde maisäße dienen tegenwoordig voor recreatie en ontspanning van zowel de plaatselijke bevolking als de gasten. “Ik heb alleen maar mooie herinneringen aan de tijd op de maisäß. Jammer dat deze tijd voorbij is. Ik vind het bijna spijtig, dat de jeugd van tegenwoordig dit niet meer kan meemaken”, meent Oswald Ganahl.

Weer in Montafon

Bartholomäberg
1°C
Gargellen
-1°C
Gaschurn-Partenen
1°C
St. Anton im Montafon
2°C
St. Gallenkirch-Gortipohl
1°C
Schruns-Tschagguns
2°C
Silbertal
2°C
Vandans
2°C

Webcams

Jouw venster naar Montafon

Panorama Nova Stoba

2.010 m, Gaschurn-Partenen

Accommodatie vinden

We helpen je graag bij het vinden van een passende accommodatie.

Kamer / Appartement 1
Leeftijd

Voordelen van het rechtstreeks boeken

  • Wij kennen onze gastheren persoonlijk
  • De beste prijs en een grote keuze
  • Veilige boeking en zonder extra kosten
  • Maximale bescherming: Boeking via de officiële website montafon.at

MontaPhone

Wij zijn voor jou aanwezig

Het servicecenter van Montafon Tourismus bereik je telefonisch en per e-mail:

Maandag tot vrijdag van 08:00 tot 18:00 uur
Zaterdag, zon- en feestdagen van 9:00 tot 16:00 uur

T. +43 50 6686
E-Mail info@montafon.at
Servicezentrale Montafon | © Montafon Tourismus GmbH, Andreas Haller

Montafon à la Kart(e)

Jouw kaart voor jouw beleving.